Een skid in de chemie is een compacte, prefab procesinstallatie die op een stalen frame is gemonteerd en als één geheel wordt geleverd en geplaatst. Alle benodigde componenten, zoals pompen, warmtewisselaars, leidingwerk, instrumentatie en regelapparatuur, zijn al geïntegreerd op dat frame. Skids worden breed ingezet in de (petro-)chemische industrie omdat ze de installatietijd op locatie sterk verkorten en de kwaliteitscontrole in de werkplaats plaatsvindt. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over skid bouw, van de opbouw tot de keuze voor een project.
Waaruit bestaat een skid unit precies?
Een skid unit bestaat uit een stalen basisframe waarop alle procescomponenten zijn gemonteerd die nodig zijn voor een specifieke procesfunctie. Denk aan pompen, warmtewisselaars, drukvaten, kleppen, instrumentatie, elektrische aansluitingen en het bijbehorende leidingwerk. Het geheel vormt één transporteerbare eenheid die kant-en-klaar naar de locatie wordt gebracht.
Het basisframe is doorgaans vervaardigd uit constructiestaal zoals S235 of S355, maar afhankelijk van de procesomstandigheden worden ook roestvast staal of legeringen toegepast. De keuze van het materiaal hangt af van de te verwerken media, de druk- en temperatuurklasse en de omgevingscondities.
Binnen de skid worden de volgende hoofdcomponenten onderscheiden:
- Procesapparatuur: warmtewisselaars, reactoren, drukvaten of kolommen
- Leidingwerk: procesleidingen, meet- en regellijnen, inclusief flenzen en fittingen
- Instrumentatie en automatisering: sensoren, regelkleppen, transmitters en lokale bedieningspanelen
- Elektrische voorzieningen: bekabeling, motorstarters en schakelkasten
- Ondersteuningsstructuren: bordessen, leuningen, trappen en ophangingen
Doordat alle onderdelen in de werkplaats worden samengebracht, getest en gedocumenteerd, verlaat een skid de fabriek als een volledig geïntegreerde procesmodule. Op de eindlocatie hoeft alleen nog de aansluiting op de bestaande installatie te worden gemaakt.
Waarvoor worden skids gebruikt in de chemische industrie?
In de chemische industrie worden skids gebruikt voor het uitvoeren van afgebakende procesfuncties, zoals doseren, mengen, koelen, filtreren of reageren. Ze worden ingezet wanneer een specifiek proces modulair en herhaalbaar moet worden uitgevoerd, of wanneer snelle inbedrijfstelling op locatie een vereiste is.
Typische toepassingen in de (petro-)chemische sector zijn:
- Doseerskids voor chemicaliën of additieven
- Koelskids met geïntegreerde warmtewisselaars
- Filterskids voor vloeistof- of gasreiniging
- Reactorskids voor continue of batchprocessen
- Utilityskids voor stoom, perslucht of koelwater
Skids zijn ook populair bij uitbreidingen van bestaande fabrieken. In plaats van een volledig nieuwe procesunit te bouwen, voeg je een skid toe die naadloos aansluit op de bestaande infrastructuur. Dit maakt skid bouw een praktische keuze bij capaciteitsuitbreidingen, procesoptimalisaties of tijdelijke installaties.
Wat is het verschil tussen een skid en een traditionele installatie?
Het belangrijkste verschil tussen een skid en een traditionele installatie is de locatie van fabricage en assemblage. Bij een traditionele installatie worden componenten stuk voor stuk op locatie geplaatst, aangesloten en getest. Bij een skid gebeurt het overgrote deel van het werk in een gecontroleerde werkplaatsomgeving, waarna de complete module naar de locatie wordt getransporteerd.
Dit verschil heeft directe gevolgen voor de doorlooptijd, de kwaliteitsborging en de kosten op locatie:
- Doorlooptijd: werkplaatsfabricage en locatievoorbereiding kunnen parallel lopen, wat de totale projecttijd verkort
- Kwaliteitscontrole: in de werkplaats zijn de omstandigheden beter beheersbaar dan op een industrieel terrein in bedrijf
- Veiligheid: minder werkzaamheden op een actieve productielocatie betekent minder risico
- Kosten op locatie: kortere installatietijd vertaalt zich direct in lagere montagekosten en minder stilstand
Een traditionele installatie biedt meer flexibiliteit bij zeer grote of complexe systemen die fysiek niet als één module te transporteren zijn. Voor de meeste afgebakende procesfuncties biedt de skid aanpak echter duidelijke voordelen ten opzichte van conventionele bouw ter plaatse.
Welke normen en certificeringen gelden voor een process skid?
Voor een process skid gelden meerdere normen tegelijk, afhankelijk van de componenten die op het frame zijn gemonteerd. De Pressure Equipment Directive (PED 2014/68/EU) is van toepassing op alle drukdragende onderdelen zoals vaten, warmtewisselaars en leidingwerk. Daarnaast gelden constructienormen voor het stalen frame zelf.
De meest relevante normen en certificeringen voor skid bouw zijn:
- PED 2014/68/EU: voor drukapparatuur en leidingwerk, uitvoering conform EN 13445, EN 13480 of ASME VIII
- EN ISO 3834-2: kwaliteitseisen voor het lassen van metalen constructies
- EN 1090-2: uitvoering van staalconstructies, inclusief het basisframe
- ISO 9001:2015: kwaliteitsmanagementsysteem voor het gehele fabricageproces
- VCA Petrochemie: veiligheidscertificering voor werken in de petrochemische industrie
Voor de lasverbindingen gelden lasprocedures conform EN 15614-1 of ASME IX, afhankelijk van de toepasselijke ontwerpcode. Keuringen worden uitgevoerd door geaccrediteerde aangemelde instanties. Wanneer een leverancier beschikt over PED module H of H1 certificering, mag hij zelfstandig CE-gecertificeerde drukapparatuur leveren tot gevarengroep III, zonder tussenkomst van een Notified Body bij elke individuele levering. Dit geeft je als inkoper zekerheid over de kwalificaties van de leverancier. Meer informatie over relevante certificeringen vind je op de certificeringspagina van Kivit Group.
Hoe verloopt het fabricageproces van een skid?
Het fabricageproces van een skid verloopt in een vaste volgorde, van engineering tot oplevering. De werkplaats speelt een centrale rol: hier worden alle componenten samengebracht, gemonteerd, gelast, geïnspecteerd en getest voordat de skid naar de locatie gaat.
De stappen in het fabricageproces zijn doorgaans als volgt:
- Engineering: basic en detail engineering, inclusief 3D-modellering, leidingberekeningen en apparatenbouwberekeningen
- Materiaalinkoop: selectie en inkoop van framemateriaal, procesapparatuur, leidingcomponenten en instrumentatie
- Frameconstructie: fabricage van het stalen basisframe conform EN 1090-2
- Prefabricage van leidingwerk: spools worden in de werkplaats geprefabriceerd en gecontroleerd
- Montage op het frame: apparatuur, leidingwerk, instrumentatie en elektrische componenten worden op het frame gemonteerd
- Laskeuringen en NDO: niet-destructief onderzoek zoals röntgen, ultrageluid of penetrantonderzoek
- Drukproeven: hydrostatische of pneumatische beproeving van alle drukdragende onderdelen
- FAT (Factory Acceptance Test): functionele test van de complete skid in de werkplaats
- Transport en montage: levering op locatie en aansluiting op de bestaande installatie
De kwaliteit van de documentatie is in dit proces minstens zo belangrijk als de fabricage zelf. Lasboeken, materiaalcertificaten conform EN 10204, keuringsrapporten en as-built tekeningen vormen samen het dossier dat je als opdrachtgever nodig hebt voor beheer en onderhoud.
Wanneer is een skid de juiste keuze voor een project?
Een skid is de juiste keuze wanneer een procesfunctie modulair kan worden afgebakend, de installatietijd op locatie beperkt moet blijven, of wanneer de kwaliteitsborging in een gecontroleerde werkplaatsomgeving beter te realiseren is dan op een actieve productielocatie. Ook bij herhaalde toepassingen of standaardisatie van procesonderdelen is skid bouw een logische keuze.
Concrete situaties waarbij een skid de voorkeur verdient:
- Je wilt de stilstand van een bestaande installatie minimaliseren tijdens een turnaround
- Het project vereist een korte doorlooptijd waarbij engineering en fabricage parallel moeten lopen
- De procesomstandigheden vragen om strikte kwaliteitscontrole van lasverbindingen en materialen
- Je hebt meerdere identieke procesunits nodig die serieel kunnen worden geproduceerd
- De locatie biedt beperkte ruimte of toegang voor uitgebreide bouwwerkzaamheden
Een traditionele installatie blijft de betere keuze wanneer de omvang van het systeem transport als één module onmogelijk maakt, of wanneer de procesintegratie zo complex is dat modulaire afbakening niet haalbaar is. In alle andere gevallen biedt de skid aanpak een combinatie van snelheid, kwaliteit en beheersbaarheid die moeilijk te evenaren is met conventionele bouw.
Hoe Kivit Group helpt met skid bouw
Wij bij Kivit Group ontwerpen, fabriceren en leveren complete skids voor de (petro-)chemische industrie, energiecentrales en andere veeleisende sectoren. Via onze dochteronderneming MCL Apparatenbouw combineren we apparatenbouw, leidingwerk en staalconstructie in één geïntegreerde aanpak, volledig in eigen beheer.
Wat wij concreet voor je doen:
- Basic en detail engineering in 2D en 3D, inclusief piping en apparatenbouwberekeningen
- Fabricage van het stalen frame conform EN 1090-2 en alle drukdragende onderdelen conform PED module H/H1
- Prefabricage van leidingwerk in diverse materialen, van constructiestaal tot duplex, titanium en hooggelegeerde legeringen
- Volledige keuringen, drukproeven en FAT in onze eigen werkplaats in Elsloo
- Transport en on-site montage, inclusief aansluiting op de bestaande installatie
- Snelle reparatieservice bij storingen aan bestaande skids of procesapparatuur
We beschikken over een breed certificeringspakket, waaronder ISO 9001, EN ISO 3834-2, EN 1090-2 en PED 2014/68/EU module H en H1. Daarmee kunnen we zelfstandig CE-gecertificeerde drukapparatuur leveren tot gevarengroep III. Bekijk onze diensten of lees meer over ons als bedrijf. Wil je weten wat wij voor jouw project kunnen betekenen? Vraag direct een offerte aan en we denken graag met je mee.