Een onderhoudsstop, ook wel een turnaround of TA/TAR genoemd, is voor veel industriële bedrijven een intensieve periode. Installaties worden stilgelegd, teams staan klaar en de druk om snel en veilig te werken is groot. Een belangrijk onderdeel van elke turnaround is de keuring van apparatuur en installaties. Maar hoe werkt dat precies, en waar moet je rekening mee houden?
In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over keuringen tijdens een onderhoudsstop. Van de wettelijke verplichtingen tot wat er gebeurt als apparatuur de keuring niet doorstaat. Zo weet je precies wat je kunt verwachten tijdens turnaroundwerkzaamheden.
Wat is een keuring tijdens een onderhoudsstop?
Een keuring tijdens een onderhoudsstop is een gestructureerde inspectie van apparatuur, drukvaten, pijpleidingen en andere installaties die plaatsvindt terwijl de fabriek of installatie tijdelijk buiten bedrijf is. Het doel is om de veiligheid, integriteit en betrouwbaarheid van de apparatuur te beoordelen voordat de installatie weer opstart.
Tijdens normale bedrijfsvoering zijn veel onderdelen niet toegankelijk of niet veilig te inspecteren. De onderhoudsstop biedt de gelegenheid om apparatuur van binnenuit te bekijken, metingen uit te voeren en eventuele gebreken te herstellen. Dit geldt voor zowel drukapparatuur als mechanische componenten en leidingwerk. De keuring is daarmee een onlosmakelijk onderdeel van elke goed geplande TA/TAR.
Waarom is keuring tijdens een onderhoudsstop verplicht?
Keuring tijdens een onderhoudsstop is verplicht omdat wet- en regelgeving dit voorschrijft voor drukapparatuur en andere risicovolle installaties. De Europese Pressure Equipment Directive (PED) en nationale wetgeving, zoals het Warenwetbesluit drukapparatuur, stellen eisen aan de periodieke inspectie van apparatuur die onder druk staat of gevaarlijke stoffen bevat.
De verplichting geldt niet alleen om juridische redenen. Keuringen beschermen werknemers, de omgeving en de continuïteit van het productieproces. Een niet-gekeurd drukvat of een beschadigde leiding kan bij herstart leiden tot gevaarlijke situaties, stilstand of ernstige schade. Keuringen zijn daarmee een belangrijk instrument om risico’s beheersbaar te houden. Voor petrochemische fabrieken en energiecentrales gelden bovendien aanvullende sectorspecifieke normen die de keuringsfrequentie en -diepgang bepalen.
Hoe verloopt het keuringsproces stap voor stap?
Het keuringsproces tijdens turnaroundwerkzaamheden volgt een vaste volgorde: voorbereiding, vrijgave, inspectie, beoordeling en goedkeuring. Elke stap bouwt voort op de vorige en zorgt ervoor dat niets over het hoofd wordt gezien.
Voorbereiding en vrijgave
Voordat de keuring begint, wordt de apparatuur vrijgemaakt van druk, gevaarlijke stoffen en energie. Dit noemen we de vrijgaveprocedure of lockout/tagout. Pas als de apparatuur veilig is vrijgegeven, mag een keuringsinstantie of inspecteur aan de slag. Een goede voorbereiding bepaalt in grote mate hoe soepel de rest van het proces verloopt.
Inspectie en meting
De inspecteur voert visuele inspecties uit en gebruikt meetmethoden zoals wanddiktemeting, ultrasoon onderzoek of röntgenonderzoek om de toestand van het materiaal te beoordelen. Corrosie, scheuren, vervorming en slijtage zijn de meest voorkomende aandachtspunten. De resultaten worden vastgelegd in een inspectierapport.
Beoordeling en goedkeuring
Op basis van de meetresultaten beoordeelt de keuringsinstantie of de apparatuur veilig opnieuw in gebruik genomen kan worden. Bij goedkeuring ontvangt de installatie een keuringsverklaring. Zijn er tekortkomingen, dan volgen herstelwerkzaamheden voordat de keuring opnieuw plaatsvindt.
Welke soorten keuringen worden uitgevoerd tijdens een turnaround?
Tijdens een turnaround vinden meerdere soorten keuringen plaats, afhankelijk van het type apparatuur en de geldende normen. De meest voorkomende zijn:
- Inwendige inspectie: De binnenkant van drukvaten, tanks en reactoren wordt visueel beoordeeld op corrosie, erosie en beschadigingen.
- Uitwendige inspectie: De buitenkant van apparatuur en leidingen wordt gecontroleerd op corrosie, isolatieschade en mechanische beschadigingen.
- Drukproef: Apparatuur wordt onder gecontroleerde omstandigheden op druk gezet om lekken en zwakke plekken op te sporen.
- NDO (niet-destructief onderzoek): Technieken zoals ultrasoon onderzoek, magnetisch deeltjesonderzoek of röntgenonderzoek worden ingezet om materiaalfouten op te sporen zonder de apparatuur te beschadigen.
- Functionele keuring: Veiligheidskleppen, instrumenten en andere functionele onderdelen worden getest op correcte werking.
Welke keuringen precies nodig zijn, hangt af van de leeftijd van de installatie, de procesomstandigheden en de keuringshistorie. Een goede planning vooraf voorkomt verrassingen tijdens de TA/TAR.
Hoe lang duurt een keuring tijdens een onderhoudsstop?
De duur van een keuring tijdens een onderhoudsstop varieert sterk en hangt af van de omvang van de installatie, het aantal te keuren onderdelen en de complexiteit van de bevindingen. Een enkelvoudige keuring van een drukvat kan enkele uren duren, terwijl een volledige turnaround van een grote petrochemische installatie weken in beslag kan nemen.
Goede planning is de belangrijkste factor om de keuringsduur te beheersen. Door inspectieschema’s, keuringsinstanties en herstelcapaciteit vooraf op elkaar af te stemmen, voorkom je wachttijden en onnodige vertraging. Elke dag stilstand kost geld, dus een strakke planning van turnaroundwerkzaamheden is geen luxe, maar een noodzaak. Digitale planningstools en ervaren projectcoördinatie helpen om de doorlooptijd zo kort mogelijk te houden.
Wat gebeurt er als apparatuur de keuring niet doorstaat?
Als apparatuur de keuring niet doorstaat, mag deze niet opnieuw in gebruik worden genomen totdat de geconstateerde gebreken zijn hersteld en een herkeuring positief is afgerond. De keuringsinstantie geeft aan welke herstelwerkzaamheden nodig zijn en binnen welke termijn.
Afhankelijk van de ernst van de bevindingen zijn er verschillende opties:
- Reparatie: Beschadigde onderdelen worden hersteld of vervangen, waarna een herkeuring plaatsvindt.
- Degradatie: De apparatuur wordt goedgekeurd voor gebruik onder lagere druk- of temperatuuromstandigheden dan oorspronkelijk ontworpen.
- Vervanging: Als reparatie niet mogelijk is of niet economisch verantwoord is, wordt de apparatuur vervangen door nieuwe apparatuur.
Snelheid is hier belangrijk. Hoe sneller herstelwerkzaamheden worden uitgevoerd, hoe korter de stilstand. Dat vraagt om een leverancier die direct beschikbaar is en snel kan schakelen tussen engineering, fabricage en montage.
Hoe wij je ondersteunen bij keuringen tijdens een turnaround
Bij Kivit Group, specialist in industrieel onderhoud, begrijpen we dat elke dag stilstand telt. Wij ondersteunen je bij het volledige traject rondom turnaroundwerkzaamheden en keuringen, van voorbereiding tot herstart. Onze aanpak is concreet en gericht op het minimaliseren van jouw stilstandtijd.
- Uitvoering van inspectiestops, revisiestops en spoedinterventies bij storingen
- Fabricage en reparatie van drukapparatuur conform PED-normen
- On-site montage en inbouw van gerepareerde of nieuwe apparatuur
- Indien nodig werken we rond de klok om jouw planning te halen
- Ervaring met complexe installaties in de petrochemie, chemie en energiecentrales
Wil je weten hoe Kivit Group jouw volgende TA/TAR kan ondersteunen? Neem contact met ons op, dan denken we graag met je mee over de planning en uitvoering van jouw onderhoudsstop.